Java kurulum ve yazilim gelistirme

[BLooD-Tr@iLs]

Java kurulum ve yazilim gelistirme
Bu yazi dizisi ile sifirdan bir java yazilim gelistirme ortami kurup temel modern bir java projesinin nasil olusturulacagini anlatmaya calisacagim

Java SDK kurulumu

Java kaynak kodunu derlemek ve java dil kutuphanelerinden yararlanmak icin Java SDK (Software Development Kit ) ya ihtiyaciniz vardir Java SDK sadece Sun degil farkli uretici sirketler tarafindan gelistirilmektedir Bilinen Java SDK'lari arasinda Sun, IBM ve Linux'a ozel BlackDown sayilabilir Bu yazida java'nin ana gelistiricisi olan Sun'in yazilim gelistirme kiti goz onune alinacaktir Bunun icin gerekli adimlar sunlardir Isletim sistemi olarak is yerinde kullandigim Windows XP Professionel'i sectim ama ilerde Linux altinda ne gibi farklar olabilecegini de yazacagim

1- Java SDK'nin indirilmesi Kisaca: wwwjavasuncom adresinden yaklasik 50MB'lik J2SE SDK'yi indirin

Uzun Aciklama: Java'nin kaynak sitesi olan http://wwwjavasuncom (veya yeni site adiyla http://developerssuncom) Sayfanin sag tarafindaki "Related Links" yazili kutudan J2SE SDK 142 baglantisina tiklayin (ya da dogrudan http://javasuncom/j2se/142/downloadhtml baglantisina da gidebilirsiniz ama ileriki surumler icin bu baglanti degisecektir) Gelen sayfada cesitli secenekler mevcut Sun, isteyenlere SDK'yi NetBeans asi verilen grafik arayuzlu bir Java gelistirme yazilimi ile birlikte sunuyor ama biz simdilik saf SDK istedigimizden alt bolumdeki "Download J2SE v 142_03" baslikli bolumdeki "32-bit/64-bit for Windows/Linux/Solaris SPARC 32-bit for Solaris x86 " satirindaki "SDK" baglantisini seciyoruz Gelen yazilim anlasmasindan " accept, kabul " secenegini secerek asil indirme sayfasina erisiyoruz Burada cesitli platformlar icin SDK'lar mevcut (Windows, Solaris, Linux, Linux itanium gibi), 48MB'lik Windows off-line installation secenegini secerek indirmeye baslayabiliriz Sayfada Mac OSX icin bir baglanti yok, bunu http://wwwapplecom/java/ adresinden indirebilirsiniz Linux'a ozel tamamen ayri gelistirilen Blackdown ise http://blackdownorg/ adresinden indirilebilir BlackDown su an icin AMD 64bit destegi veren tek JavaSDK'si ve oldukca hizli olmasi ile taniniyor

Guncelleme: Yeni JavaSDK 15'in bu bahar cikmasi bekleniyor Pek cok yeniligi beraberinde getirecek olan 15 surumu AMD 64 sistemlere 64 bitdestegi de verecek (32 bit Java destegi zaten var)


2- Java SDK'nin kurulumu Kisaca: Yazilimi sihirbaz'i izleyerek kurun

Indirme islemi tamamlandiktan sonra kurma islemine exe dosyayi cift tiklayarak baslayabiliriz Kurulum oldukca kolay, adim adim ilerlemeniz yeterli Yazilim eger her seyi "next" diyerek ilerlerseniz kendisini C:\j2sdk142_03\ dizinine kuruyor isterseniz kurulum sirasinda ismi biraz kisaltip baska sabit diske de kurabilirsiniz (kurulduktan sonra klasor isimlerini degistirmeyin!)

Asagidaki bilesenler sisteme kurulur

• Java yazilim gelistirme araclari, derleyici, kutuphaneler vs
• Sadece SDK'nin kullanimina acik Java sanal makinesi JRE Bu SDK klasoru\jre altina kuruluyor
• Cesitli demo uygulamalar
• Muhtelif java kutuphanelerinin kaynak kodu
• Genel kullanima acik Java sanal makinesi Bu C:\Program Files\Java\j2re142_03 klasorune kuruluyor Bu JRE hem java yazilimlari hem de icindeki plug-inler ile birlikte internet tarayicilari tarafindan kullaniliyor

Ilk java yaziliminin calistirilmasi

1- Kodun yazilmasi Kisaca: herhangi bir editore asagidaki kodu kopyalayin

Yazilimi yazmak icin editor olarak baslangicta notepad, , bedava kucuk ve guclu Crimson Edit (http://wwwcrimsoneditorcom/), alismasi zor olan ama cok guclu konsol editoru vim (wwwvimorg), ticari UltraEdit , ya da benim sahsi favorim java ile gelistirilmis son derece guclu ama biraz iyi bilgisayar isteyen Jedit'i (wwwjeditorg) kullanabilirsiniz Normalde hazir Gorsel java gelistirme yazilimlarinin kendi guclu editorleri de var ve klasik genel amacli editorlerin sunmadigi pek cok yazilim kolayligi da sagliyorlar, ama biz simdilik onlarla ilgilenmeyecegiz

Ornek kod:

public class TestSinifi {

public static void main(String[] args) {
Systemoutprintln("Merhaba Dunya, naber java?");
}
}
2- Kodun saklanmasi Kisaca: kodu "TestSinifijava" olarak belirli bir yere kaydedin

Java kodlari java uzantili dosyalarda saklanir Dosyanin adinin public sinif adi ile ayni olmasi sarttir Editore yazmis oldugunuz kodu adi ve uzantisi "TestSinifjava" olacak sekilde ornegin C:\jproje\test\ klasoru altina kopyalayin Bu klasor java projelerimizin tutuldugu yer olacak ilk projemiz test projesi

3- Kod yazma kurali: Kisaca: Standart java kod yazma kuralini takip edin

Java kodunu yazarken gereken temel iki tane java kodlama kuralini soyleyeyim Bu kurallar mecburi degildir ama mevcut yazilimlarin cogu bu notasyonu kullandigindan kullanilmasi siddetle tavsiye edilir

• Sinif isimlerinde her kelimenin bas harfi buyuk, kelimeler bitisik yazilir ( Ornek: TestSinifi, BenimSinifim, Mesaj, StringToXml gibi)
• Sinif uye degisken isimleri ilk kelimenin bas harfi kucuk, diger kelimelerin bas harfi buyuk ve bitisik olacak sekilde yazilir Bu yazilim sekline sanirim "deve tipi" ismi verilmis ( benBirKucukDeveyim, ilkDeger, model, enKucuk gibi )

Ayrintili kod yazma kurallarina suradan erisebilirsiniz Ama kendinizi bazi konularda cok zorlamayin ornegin {} isaretlerinin baslangic ve bitisi, tab kullanimi ve satir baslarindaki bosluk sayisi kavramlari yazilimcidan yazilimciya degisebilir Sahsen ben hic tab kullanmadan "{" isaretini satir sonuna koyarak ve uc bosluk iceri yazarak kodlamayi tercih ediyorum, ama ustam "{" isaretinin bir satir asagi koyulmasini istiyor, o yuzden ona uyacagim (bazi baska usta yazilimcilarin onerisi de bu yonde http://wwwjavaranchcom/stylejsp) Isin iyi yani guclu editorlerin bir kismi otomatik yazim kurali destegi veriyor yani siz yazim kuralini seciyorsunuz, tum kod bir anda duzenleniyor O nedenle bu konu o kadar da buyutulecek bir sey degil, sadece yukaridaki iki kurala sadik kalmak uzere herkesin uzlastigi ortak bir stilde anlasin yeter

4- Kodun derlenmesi Kisaca: Konsoldan "javac TestSinifijava" yazarak kodu derleyin

Java kodu'nun calisabilmesi icin kodun derlenmesi gerekir Derleme islemi kurmus oldugumuz SDK icerisindeki javac yazilimi ile gerceklestirilir Bildiginiz gibi bu yazida hazir java yazilim araclari (Ayrintili liste icin suraya bakin) ile degil konsoldan calisacagiz Windows'ta konsolu calistirmak icin Start menusunden Run secenegini secin, bosluga cmd yazip Enter tusuna basin Eski dos gunlerini andiran siyah bir ekran gelecek (Not: Linux'un konsolu Windows'tan cok daha kolay kullanisli ve gucludur ama idare edecegiz ) Onerim yazi tipini ve boyunu kucultup ekrani ve buffer boyunu biraz buyutun Daha sonra java kodumuzu kaydettigimiz C:\jproje\test\ klasorune gidin (burada bir ipucu, Windows XP'de bir klasor ya da dosyanin adini hatirlayamazsaniz herhangi bir harf ya da hic bir sey yazmadan tab tusuna basarak var olan klasor ve dosyalarin otomatik olarak gelmesini saglayabilirsiniz unix'tan gelme bir sey) ve "javac TestSinifijava" yazarak enter'e basin Eger hic bir sey soylemeden yeni komut satirina gecerse derleme basarilmis demektir "dir" komutu ile dosyalari incelediginizde ayni klasorde "TestSinificlass" dosyasinin olustugunu goreceksiniz Eger sistem asagidaki gibi bir mesaj verirse, bu yazilimin kaynak kodunda hata var demektir derleyici hatanin yerini gosterir Ornegin asagidaki mesaj koddaki 4 satirdaki Systemout satirinin sonundaki ");" isaretinin silinmesi ile olusur

TestSinifijava:4: ')' expected
}
^
1 error
Eger sistem

'javac' is not recognized as an internal or external command,operable program or batch file
seklinde bir mesaj verirse, bu durumda javac yazilimina bulundugumuz klasorden erisilemedigini anlariz Bu hatayi ortadan kaldirmak icin iki yol onerilebilir Birincisi ve en garantili yol, javacexe yaziliminin bulundugu SDK klasorundeki "\bin" alt klasorunu PATH bilgisine eklemektir Windows XP'de her acilista bu bilginin eklenmesi icin asagidaki yontem izlenir

• Masaustundeki "My computer" ikonuna sag tiklayin, ve properties secin
• Advanced tabini secin, oradan da alt taraftaki Environment Variables dugmesine tiklayin
• Cikan ekrnin alt bolumundeki System Variables listesinden "path" degerini bulun Daha sonra "edit" dugmesine basin
• Satirin sonuna ";c:\jdk142_03\bin" bilgisini ekleyin (noktali virgulu unutmadan)
• Tamam ya da apply ile o pencereyi kapatin

Simdi tekrar ayni komutu vererek calistirmayi deneyin bazen komut window'u yeni path bilgisini algilayamayabiliyor, komut ekranini kapatip acmaniz gerekebilir

Ikinci yol ise komut satirindan sunu yazmaktir:

path = %PATH%;c:\jdk142_03\bin
Bu sekilde varolan path bilgisine JAva SDK dizini de eklenmis olur Ancak bunu her sistem acilisinda tekrar etmeniz gerekebilir Bazen bu komutu bir bat dosyasina yazmak isinizi kolaylastirabilir (ikinci yazida bu konuya aciklik getirecegim umarim)

Eger sadece javac yazip enter tusuna basarsaniz java derleme seceneklerine iliskin bilgiler goruntulenir Bunlar arasinda ilginc olanlar

eger javac -d C:\jproje\test\out TestSinifijava
yazarsaniz olusan class dosyasi test\out klasoru icine atilir Genellikle class dosyalarinin \out adinda ayri bir dizinde saklanmasi saglanir

Ayrica java derleyicisinin sahnenin gerisinde neler cevirdigini merak ediyorsaniz javac -verbose TestSinifijava yazabilirsiniz Asagidaki gibi ilginc seyler gorebilirsiniz bu sekilde (benim kullandigim sistemde JSDK'nin yeri farkli yerde)

C:\jproje\test>javac -verbose TestSinifijava
[parsing started TestSinifijava]
[parsing completed 70ms]
[loading c:\usr\jdk142\jre\lib\rtjar(java/lang/Objectclass)]
[loading c:\usr\jdk142\jre\lib\rtjar(java/lang/Stringclass)]
[checking TestSinifi]
[loading c:\usr\jdk142\jre\lib\rtjar(java/lang/Systemclass)]
[loading c:\usr\jdk142\jre\lib\rtjar(java/io/PrintStreamclass)]
[loading c:\usr\jdk142\jre\lib\rtjar(java/io/FilterOutputStreamclass)]
[loading c:\usr\jdk142\jre\lib\rtjar(java/io/OutputStreamclass)]
[wrote TestSinificlass]
[total 521ms]
Peki birden fazla dosya derlemek istersek ne yapacagiz? Bu durumda javac TestSinifijava Blahjava Hellojava seklinde ardi ardina java dosyalarini ekleyebilirsiniz ya da o anki dizindeki tum java dosyalarini derlemek icin javac *java yazilabilir Eger alt dizinlerde yer alan java dosyalarini da derlemek istiyorsaniz kaynak dosyalarin kokunu derleyiciye soylemeniz gerekir javac -sourcepath C:\jproje\test *java

5- Derlenen kodun calistirilmasi: Kisaca: "java -cp C:\jproje\test TestSinificlass" ile kodu calistirin

Derleme sonrasinda gene konsoldan "java -classpath C:\jproje\test TestSinifi" yazin Eger bir sorun yoksa sistem calisacaktir ve ekrana "Merhaba Dunya, naber java?" yazisi cikacaktir classpath bilgisi ile java'ya class dosyalarinin yani siniflarin yerini gostermis oluyoru Bu konuda ikinci yazida aciklik getirmeye calisacaim Ilk calistirma sirasinda bir iki saniyelik bir gecikme olabilir, bunun nedeni bellekte bir Java sanal makinesinin olusturulmasidir Eger asagidaki mesaj cikarsa, tipki derleme asamasinda oldugu gibi sistem "java" yazilimini bulamiyor demektir

'java' is not recognized as an internal or external command,operable program or batch file
Bunun icin en guzeli su islemi gerceklestirin: Gene onceki asamadaki sistem degiskenleri ekraninda System variables icinde "JAVA_HOME" degiskeni varmi diye bakin, eger yoksa onu da ekleyin Bunun icin new dugmesine basip Variable name bolumune "JAVA_HOME", Variable value bolumune ise "C:\Program Files\Java\j2re142_03" bilgisini girip tamam tusuna baisn (ya da tam olarak JRE hangi klasore kurulmussa ona gore, hata yapma olasiligi her zaman var, iyice kontrol edin) Ayrica path icerisine ";%JAVA_HOME%\bin" (tirnak isaretleri haric tabi) ekleyin Artik yazilimin calismasi gerekir

Eger derleyip calistirmaya calistiginiz java sinifinda public static void main(String[] args) {} metodu yoksa, asagidaki hata mesaji ile karsilasirsiniz

Exception in thread "main" javalangNoSuchMethodError: main
Eger, sistem icinde main metodunu barindiran soz konusu sinifi bulamazsa asagidaki hatayi verir Bu hatayi olusturmak icin "java -cp C:\jproje TestSinifi" yazin java belirtilen dizin icinde TestSinificlass dosyasini bulamadigindan asagidaki hatayi verecektir

Exception in thread "main" javalangNoClassDefFoundError: TestSinifi
Burada iki not, bu ornek icin -classpath C:\jproje\tmp yazmaya gerek olmayabilirdi class dosyasinin oldugu yerde dogrudan java TestSinifi yazmak yazilimi calistirmak icin yeterli olabilirdi Ancak aliskanlik kazanmak icin classpath bilgisini her zaman yazmayi tercih edin Ayrica, -classpath kelimesi yerine -cp yazmak yeterli olur

6- Neden main metodu? Kisaca: main java'ya yazilima baslangic noktasi gosterir

main metodu ozeldir derlenen java siniflarini calistirabilmek icin java'nin bir baslangic noktasina ihtiyaci vardir main metodu bu baslangic noktasini tamsil eder main metodun baslangic noktasi ozelligine sahip olabilmesi icin public static void main(String[] args) yapisinda olmasi gerekir args kelimesi bile "args" olarak kullanilmalidir Her java sinifi icerisinde bu sekilde main metodu barindirabilir Bu su anlama gelir, bir java yaziliminin farkli baslangic noktalari olabilir